Γλωσσάρι
Οι κανονιστικοί και τεχνικοί όροι του ιστοτόπου, με επικαιροποίηση τον Οκτώβριο του 2026. Οι ημερομηνίες αποτυπώνουν τη διάκριση μεταξύ έναρξης ισχύος, εφαρμογής και μεταβατικών ρυθμίσεων.
Το πού αποθηκεύονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία τα δεδομένα. Η τοποθεσία εντός ΕΕ/ΕΟΧ μπορεί να υποστηρίζει την επιλεγμένη αρχιτεκτονική, αλλά δεν αποτελεί γενική απαίτηση ΓΚΠΔ ούτε αποκλείει από μόνη της ξένα νομικά αιτήματα.
Δείτε επίσης:Κυριαρχία επί των δεδομένων, CLOUD Act, EU Data Boundary, Αυτοφιλοξενούμενο
Ο νομικός και επιχειρησιακός έλεγχος των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των εφαρμοστέων δικαιοδοσιών και της πρόσβασης. Η εντοπιότητα στην ΕΕ δεν εξασφαλίζει αποκλειστικό ευρωπαϊκό έλεγχο ή προστασία από ξένα αιτήματα· η ιδιοκτησία δεν καθορίζει μόνη της την έκθεση.
Δείτε επίσης:Εντοπιότητα δεδομένων, CLOUD Act, Αυτοφιλοξενούμενο
Διαχειριστής Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων: νομικό πρόσωπο με συνήθη δραστηριότητα τη διαχείριση ενός ή περισσότερων ΟΕΕ, όπως κεφαλαίων ιδιωτικών συμμετοχών, αντιστάθμισης κινδύνου, ακινήτων ή πιστώσεων. Στην Ελλάδα, οι σχετικοί διαχειριστές υπάγονται στην εποπτεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, με την επιφύλαξη των εφαρμοστέων κανόνων του κράτους μέλους καταγωγής και του κράτους μέλους υποδοχής.
Δείτε επίσης:AIFMD, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (HCMC), MiFID II
Η Οδηγία 2011/61/ΕΕ διέπει την αδειοδότηση και την εποπτεία των ΔΟΕΕ, τη διαχείριση κινδύνων, την ανάθεση λειτουργιών, τους θεματοφύλακες και την υποβολή αναφορών. Η AIFMD II (Οδηγία (ΕΕ) 2024/927) τέθηκε σε ισχύ στις 15 Απριλίου 2024· η προθεσμία ενσωμάτωσης ήταν η 16η Απριλίου 2026, ενώ συγκεκριμένες τροποποιήσεις στις απαιτήσεις υποβολής αναφορών εφαρμόζονται από τις 16 Απριλίου 2027. Επικαιροποιεί τους κανόνες για την ανάθεση λειτουργιών, τη ρευστότητα και τη χορήγηση δανείων.
Δείτε επίσης:ΔΟΕΕ (AIFM), Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (HCMC), DORA
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2554, ο οποίος εφαρμόζεται από τις 17 Ιανουαρίου 2025, θέτει κανόνες βάσει της αρχής της αναλογικότητας για τη διαχείριση κινδύνων ΤΠΕ, την αναφορά περιστατικών, τις δοκιμές ανθεκτικότητας και τη διαχείριση κινδύνου τρίτων παρόχων για τις χρηματοοικονομικές οντότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Παράλληλα προβλέπει εποπτεία σε επίπεδο ΕΕ των παρόχων ΤΠΕ που έχουν χαρακτηριστεί κρίσιμοι.
Δείτε επίσης:Κίνδυνος τρίτων παρόχων ΤΠΕ, Σχέδιο εξόδου (DORA), AIFMD
Η Οδηγία 2014/65/ΕΕ διέπει επιχειρήσεις επενδύσεων, τόπους διαπραγμάτευσης, προστασία επενδυτών, διακυβέρνηση προϊόντων και επαγγελματική συμπεριφορά. Εφαρμόζεται μέσω εθνικής νομοθεσίας ενσωμάτωσης, μαζί με άμεσα εφαρμοστέα ενωσιακά μέτρα.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2014 συμπληρώνει τη MiFID II με άμεσα εφαρμοστέους κανόνες διαφάνειας και αναφοράς συναλλαγών. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 τον αναθεωρεί, μεταξύ άλλων ως προς το πλαίσιο ενοποιημένων δελτίων συναλλαγών.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 διέπει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μέσω της νομιμότητας, του περιορισμού του σκοπού, της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, της ασφάλειας, της λογοδοσίας και των δικαιωμάτων των προσώπων. Ορίζει την ψευδωνυμοποίηση και προβλέπει εκτιμήσεις αντικτύπου (DPIA) και αρχεία δραστηριοτήτων επεξεργασίας.
Δείτε επίσης:DPIA, RoPA, Αντικατάσταση με διακριτικά / ψευδωνυμοποίηση, Εκτελών / υποεκτελών την επεξεργασία
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 ακολουθεί προσέγγιση βάσει κινδύνου. Τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024· οι αρχικές απαγορεύσεις του εφαρμόζονται από τις 2 Φεβρουαρίου 2025, οι κανόνες για την ΤΝ γενικού σκοπού (GPAI) από τις 2 Αυγούστου 2025 και ο Κανονισμός γενικά από τις 2 Αυγούστου 2026, με την επιφύλαξη εξαιρέσεων. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1744 μεταθέτει την εφαρμογή των κύριων διατάξεων για τα συστήματα υψηλού κινδύνου στις 2 Δεκεμβρίου 2027 για τα συστήματα του άρθρου 6 παράγραφος 2 και του Παραρτήματος III και στις 2 Αυγούστου 2028 για τα συστήματα του άρθρου 6 παράγραφος 1 και του Παραρτήματος I.
Δείτε επίσης:ΓΚΠΔ (GDPR), Πύλη LLM
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 απαιτεί γνωστοποιήσεις για τις σχετικές οντότητες και τα προϊόντα σχετικά με την ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας και το εάν και πώς συνεκτιμώνται οι δυσμενείς επιπτώσεις. Τα άρθρα 6, 8 και 9 αποτελούν τη βάση συνήθων κατηγοριών της αγοράς, όχι πιστοποιήσεις βιωσιμότητας· το άρθρο 6 εφαρμόζεται και στα προϊόντα των άρθρων 8 και 9.
Οι κανόνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες απαιτούν από τις υπόχρεες οντότητες να επαληθεύουν την ταυτότητα των πελατών και των πραγματικών δικαιούχων, να παρακολουθούν τη δραστηριότητα και να αναφέρουν υπόνοιες στη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών (FIU). Η δέσμη της ΕΕ του 2024 περιλαμβάνει τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2024/1624 και 2024/1620 και την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1640. Η AMLA άρχισε να λειτουργεί την 1η Ιουλίου 2025· ο AMLR εφαρμόζεται γενικά από τις 10 Ιουλίου 2027 και η άμεση εποπτεία επιλεγμένων χρηματοοικονομικών οντοτήτων από την AMLA αρχίζει το 2028. Οι εθνικές αρχές διατηρούν τις αρμοδιότητές τους.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 596/2014 απαγορεύει την κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών, την παράνομη ανακοίνωσή τους και τη χειραγώγηση της αγοράς. Απαιτεί γνωστοποιήσεις από τους εκδότες που εμπίπτουν στις σχετικές προϋποθέσεις βάσει του άρθρου 17 και αναφορές ύποπτων εντολών και συναλλαγών βάσει του άρθρου 16. Καλύπτει συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά μέσα ρυθμιζόμενων αγορών, πολυμερών μηχανισμών διαπραγμάτευσης (MTF) και μηχανισμών οργανωμένης διαπραγμάτευσης (OTF), καθώς και συναφή μέσα, συμπεριλαμβανομένης της σχετικής δραστηριότητας εκτός τόπων διαπραγμάτευσης.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 διέπει προσφορές κρυπτοστοιχείων, εκδότες και παρόχους υπηρεσιών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, με διαφοροποιημένους κανόνες αδειοδότησης, γνωστοποιήσεων, συμπεριφοράς και αποθεματικών ή διασφάλισης κεφαλαίων. Οι διατάξεις ART/EMT εφαρμόζονται από τις 30 Ιουνίου 2024· η γενική εφαρμογή άρχισε στις 30 Δεκεμβρίου 2024. Οι μεταβατικές περίοδοι CASP έληξαν το αργότερο την 1η Ιουλίου 2026. Εξαιρούνται κρυπτοστοιχεία που αποτελούν χρηματοπιστωτικά μέσα.
Η GNU Affero GPL έκδοση 3 είναι άδεια ισχυρού copyleft. Η Ενότητα 13 απαιτεί από όσους τροποποιούν το πρόγραμμα να προσφέρουν εμφανώς και δωρεάν τον αντίστοιχο πηγαίο κώδικα στους χρήστες που αλληλεπιδρούν με την τροποποιημένη έκδοση μέσω δικτύου, ακόμη και χωρίς διανομή αντιγράφων. Υποστηρίζει τον έλεγχο κώδικα, όχι την επαλήθευση ολόκληρης της εκτελούμενης υπηρεσίας.
Δείτε επίσης:Ανοικτός πυρήνας, Αυτοφιλοξενούμενο
Επιχειρηματικό μοντέλο που συνδυάζει πυρήνα ανοικτού κώδικα με επί πληρωμή πρόσθετα, συχνά υπό ιδιόκτητες άδειες. Οι χρήστες μπορούν να εξετάζουν και να εκτελούν το ανοικτό τμήμα· κρίσιμες λειτουργίες ασφάλειας μπορεί να βρίσκονται εκτός αυτού. Τα εμπορικά έσοδα μπορούν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη.
Δείτε επίσης:AGPLv3, Αυτοφιλοξενούμενο
Λογισμικό που λειτουργεί σε υποδομή υπό τον έλεγχο του πελάτη και όχι ως υπηρεσία που λειτουργεί ο προμηθευτής. Η τοποθεσία των δεδομένων και οι εξωτερικές εξαρτήσεις εξαρτώνται από την εγκατάσταση, την υποστήριξη και τις διασυνδέσεις· η αυτοφιλοξενία δεν εγγυάται από μόνη της εντοπιότητα των δεδομένων στην ΕΕ, κυριαρχία ή συμμόρφωση.
Δείτε επίσης:Εντοπιότητα δεδομένων, Κυριαρχία επί των δεδομένων, Πύλη LLM
Σημείο ελέγχου που μεσολαβεί στα αιτήματα εφαρμογών προς γλωσσικά μοντέλα, με δρομολόγηση, καταγραφή και παραμετροποιημένους ελέγχους πολιτικής και προστασίας δεδομένων. Η κάλυψη εξαρτάται από τη διέλευση όλης της σχετικής κίνησης και την αποτροπή παράκαμψης.
Δείτε επίσης:Αντικατάσταση με διακριτικά / ψευδωνυμοποίηση, Έξοδος δεδομένων, Κανονισμός της ΕΕ για την ΤΝ
Η αντικατάσταση με διακριτικά (tokens) υποκαθιστά τιμές δεδομένων. Η ψευδωνυμοποίηση κατά το άρθρο 4 σημείο 5 του ΓΚΠΔ προϋποθέτει ότι η απόδοση των δεδομένων σε συγκεκριμένο πρόσωπο απαιτεί πρόσθετες πληροφορίες, οι οποίες τηρούνται χωριστά και προστατεύονται με κατάλληλα μέτρα. Η αναστρέψιμη αντικατάσταση μπορεί να αποκρύπτει από έναν πάροχο μοντέλου τα αναγνωριστικά που υποστηρίζει ο μηχανισμός, αλλά τα συμφραζόμενα που παραμένουν ενδέχεται να εξακολουθούν να αποτελούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα· δεν πρόκειται κατ’ ανάγκην για ανωνυμοποίηση.
Δείτε επίσης:ΓΚΠΔ (GDPR), Έξοδος δεδομένων, Πύλη LLM
Δεδομένα που διασχίζουν το όριο ελεγχόμενου περιβάλλοντος, όπως προτροπή προς εξωτερικό API. Οι έλεγχοι εξόδου εντοπίζουν και ρυθμίζουν την πραγματική μεταφορά, αντί να ορίζουν απλώς πολιτική.
Δείτε επίσης:Πύλη LLM, Αντικατάσταση με διακριτικά / ψευδωνυμοποίηση, Εντοπιότητα δεδομένων
Εκτίμηση Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων βάσει του άρθρου 35 του ΓΚΠΔ, η οποία απαιτείται πριν από επεξεργασία που είναι πιθανό να δημιουργήσει υψηλό κίνδυνο. Αξιολογεί τις πράξεις επεξεργασίας, την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα, τους κινδύνους και τις εγγυήσεις· υψηλός υπολειπόμενος κίνδυνος που δεν έχει αντιμετωπιστεί ενδέχεται να απαιτεί προηγούμενη διαβούλευση με την εποπτική αρχή βάσει του άρθρου 36.
Δείτε επίσης:ΓΚΠΔ (GDPR), RoPA
Αρχεία Δραστηριοτήτων Επεξεργασίας βάσει του άρθρου 30 του ΓΚΠΔ. Οι υπεύθυνοι επεξεργασίας καταγράφουν τις προβλεπόμενες πληροφορίες για σκοπούς, κατηγορίες, αποδέκτες, διαβιβάσεις, διατήρηση δεδομένων και ασφάλεια· οι εκτελούντες την επεξεργασία καταγράφουν τις κατηγορίες επεξεργασίας για κάθε υπεύθυνο επεξεργασίας. Ισχύουν περιορισμένες εξαιρέσεις, όχι γενική απαλλαγή για τις μικρές επιχειρήσεις.
Δείτε επίσης:ΓΚΠΔ (GDPR), DPIA
Η ελληνική εποπτική αρχή της κεφαλαιαγοράς, η οποία εποπτεύει τις σχετικές επιχειρήσεις επενδύσεων και τους ΔΟΕΕ εντός των αρμοδιοτήτων της. Επιβάλλει την εφαρμογή της MiFID II και της AIFMD μέσω της εθνικής νομοθεσίας ενσωμάτωσης, καθώς και του άμεσα εφαρμοστέου MAR μέσω εθνικών μέτρων επιβολής. Οι αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ αυτής και άλλων αρχών, συμπεριλαμβανομένης της Τράπεζας της Ελλάδος.
Δείτε επίσης:ΔΟΕΕ (AIFM), AIFMD, MiFID II
Οι Οδηγίες Προσβασιμότητας Περιεχομένου Ιστού του W3C βασίζονται σε τέσσερις αρχές (αντιληπτό, λειτουργικό, κατανοητό και στιβαρό) και σε σωρευτικά επίπεδα A, AA και AAA. Οι WCAG 2.2 απέκτησαν το καθεστώς Σύστασης (Recommendation) στις 5 Οκτωβρίου 2023. Το πρότυπο EN 301 549 V3.2.1, στο οποίο γίνεται παραπομπή βάσει της Οδηγίας για την προσβασιμότητα του ιστού, ενσωματώνει τις WCAG 2.1 και πρόσθετες απαιτήσεις. Η έκδοση V4.1.1, που υιοθετήθηκε στις 24 Αυγούστου 2026 και δημοσιεύθηκε ως 2026-09, ενσωματώνει τις WCAG 2.2. Το τεκμήριο συμμόρφωσης βάσει της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Προσβασιμότητα προϋποθέτει τη σχετική παραπομπή στην Επίσημη Εφημερίδα και καλύπτει μόνο τις απαιτήσεις που έχουν αντιστοιχιστεί. Τα εθνικά μέτρα εφαρμογής της EAA εφαρμόζονται γενικά από τις 28 Ιουνίου 2025, με εξαιρέσεις και μεταβατικές ρυθμίσεις.
Ο αμερικανικός νόμος Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act (2018) διευκρινίζει τις υποχρεώσεις των παρόχων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του να γνωστοποιούν, στο πλαίσιο νόμιμης διαδικασίας των ΗΠΑ, δεδομένα που βρίσκονται στην κατοχή, φύλαξη ή υπό τον έλεγχό τους, ανεξάρτητα από τον τόπο αποθήκευσής τους. Κρίσιμο είναι αν ο πάροχος υπάγεται στην αμερικανική δικαιοδοσία και έχει τα δεδομένα στην κατοχή, φύλαξη ή υπό τον έλεγχό του, όχι πού αποθηκεύονται αυτά. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η εντοπιότητα των δεδομένων στην ΕΕ δεν εξασφαλίζει ότι ο νομικός έλεγχός τους ασκείται αποκλειστικά εντός της ΕΕ.
Δείτε επίσης:Κυριαρχία επί των δεδομένων, Εντοπιότητα δεδομένων, EU Data Boundary
Το άρθρο 28 παράγραφος 8 του DORA απαιτεί στρατηγικές εξόδου και τεκμηριωμένα, επαρκώς δοκιμασμένα σχέδια για υπηρεσίες ΤΠΕ που υποστηρίζουν κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες, ώστε να διατηρούνται η επιχειρησιακή συνέχεια και η κανονιστική συμμόρφωση. Σημασία έχουν οι εφαρμόσιμες εναλλακτικές, η μεταφορά δεδομένων και οι όροι μετάβασης. Το λογισμικό ανοικτού κώδικα που μπορεί να φιλοξενείται στην υποδομή του πελάτη μπορεί να διευκολύνει τη φορητότητα, όχι να την εγγυηθεί.
Δείτε επίσης:DORA, Κίνδυνος τρίτων παρόχων ΤΠΕ, AGPLv3
Κίνδυνος από υπηρεσίες ΤΠΕ τρίτων και υπεργολάβων τους. Το Κεφάλαιο V του DORA απαιτεί αξιολόγηση βάσει της αρχής της αναλογικότητας, συμβατικές εγγυήσεις, παρακολούθηση και αξιολόγηση του κινδύνου συγκέντρωσης, παράλληλα με την εποπτεία των παρόχων που έχουν χαρακτηριστεί κρίσιμοι από τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές. Αυτοφιλοξενία και πρόσβαση στον κώδικα μπορούν να μειώσουν συγκεκριμένες εξαρτήσεις, όχι κατ’ ανάγκη τον συνολικό κίνδυνο ΤΠΕ.
Δείτε επίσης:DORA, Σχέδιο εξόδου (DORA), Αυτοφιλοξενούμενο
Συμβατική και τεχνική δέσμευση της Microsoft για συγκεκριμένα δεδομένα και υπηρεσίες εντός ΕΕ/ΕΖΕΣ, με προϋποθέσεις παραμετροποίησης και καταγεγραμμένες εξαιρέσεις. Δεν είναι απόλυτη εγγύηση μη διαβίβασης ή προστασία από ξένα νομικά αιτήματα. Η κάλυψη και η πρόσβαση αξιολογούνται βάσει των εφαρμοστέων όρων.
Δείτε επίσης:Εντοπιότητα δεδομένων, Κυριαρχία επί των δεδομένων, CLOUD Act
Ο εκτελών την επεξεργασία κατά τον ΓΚΠΔ ενεργεί για λογαριασμό του υπευθύνου επεξεργασίας, κατά κανόνα βάσει τεκμηριωμένων εντολών. Ο υποεκτελών την επεξεργασία αναλαμβάνει επεξεργασία που του έχει ανατεθεί με προηγούμενη ειδική ή γενική γραπτή άδεια. Κάθε κρίκος της αλυσίδας απαιτεί κατάλληλες εγγυήσεις και εποπτεία. Η πραγματική επεξεργασία εντός της επιχείρησης μπορεί να περιορίσει την έκθεση σε εξωτερικούς αποδέκτες, αλλά η αυτοφιλοξενία δεν εξαλείφει από μόνη της τους εκτελούντες την επεξεργασία ή τις υποχρεώσεις ασφάλειας.
Δείτε επίσης:ΓΚΠΔ (GDPR), RoPA, Έξοδος δεδομένων
